Η κεντρική έννοια: Το Ιξώδες (Viscosity)
Πριν δούμε τους αριθμούς, πρέπει να καταλάβουμε μια λέξη: Ιξώδες (viscosity). Με απλά λόγια, είναι το «πάχος» του λαδιού ή το πόσο εύκολα ρέει.
- Το νερό έχει χαμηλό ιξώδες (ρέει πολύ εύκολα).
- Το μέλι έχει υψηλό ιξώδες (είναι παχύρρευστο και ρέει αργά).
Αποκωδικοποιώντας το "5W-30"
Τι σημαίνει το 5w-30; Οι περισσότεροι κωδικοί που βλέπετε σήμερα είναι πολύτυπα λάδια (multi-grade). Αυτό σημαίνει ότι το λάδι είναι σχεδιασμένο να αποδίδει σωστά και στο κρύο και στη ζέστη.
- Ο πρώτος αριθμός και το "W" (π.χ. 5W) Το W σημαίνει Winter (Χειμώνας). Ο αριθμός πριν από το W δείχνει πόσο καλά ρέει το λάδι σε χαμηλές θερμοκρασίες (στο ξεκίνημα της ημέρας).
- Όσο μικρότερος είναι αυτός ο αριθμός, τόσο πιο λεπτόρρευστο είναι το λάδι στο κρύο.
- Ένα λάδι 0W ή 5W θα φτάσει στα μέταλλα του κινητήρα σας σε κλάσματα δευτερολέπτου μετά τη μίζα, προστατεύοντάς τον από τη φθορά.
- Ο δεύτερος αριθμός (π.χ. 30) Αυτός ο αριθμός δείχνει την αντοχή του λαδιού όταν ο κινητήρας έχει φτάσει στην κανονική θερμοκρασία λειτουργίας του (περίπου 90°C, ανάλογα τον κινητήρα).
- Όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο αριθμός, τόσο πιο «παχύ» παραμένει το λάδι στη ζέστη.
- Ένα λάδι με ένδειξη 40 ή 50 διατηρεί υψηλότερο ιξώδες σε υψηλές θερμοκρασίες, δημιουργώντας παχύτερο φιλμ λίπανσης. Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο σε ορισμένους παλαιότερους ή καταπονημένους κινητήρες, μόνο όμως όταν προβλέπεται από τον κατασκευαστή, και δεν σημαίνει ότι είναι η σωστή επιλογή για κάθε αυτοκίνητο ή κάθε κλίμα.
Γιατί δεν έχουν όλα τα αυτοκίνητα το ίδιο λάδι;
Ίσως αναρωτηθείτε: «Γιατί να μην βάζουμε όλοι 0W-40 που φαίνεται να τα κάνει όλα;». Η απάντηση βρίσκεται στην κατασκευή του κάθε κινητήρα. Οι σύγχρονοι κινητήρες έχουν πολύ στενά περάσματα και μικρές ανοχές ανάμεσα στα μέταλλα. Χρειάζονται πολύ λεπτά λάδια (όπως 0W-20) για να μπορούν να κυκλοφορήσουν σωστά. Αν βάλετε ένα πολύ παχύ λάδι σε έναν τέτοιο κινητήρα, η αντλία λαδιού θα ζοριστεί και το λιπαντικό δεν θα φτάσει παντού εγκαίρως. Αντίθετα, ένας κινητήρας 20ετίας με πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα μπορεί να χρειάζεται ένα πιο παχύ λάδι (π.χ. 15W-50) για να «γεμίσει» τα κενά που έχουν δημιουργηθεί από τη φυσιολογική φθορά των μετάλλων.
Συνοπτικός Πίνακας
| Τύπος Λαδιού | Ιδανικό για... |
|---|---|
| 0W-20 / 5W-20 | Σύγχρονα αυτοκίνητα, υβριδικά, μέγιστη οικονομία καυσίμου. |
| 5W-30 / 5W-40 | Ο πιο συνηθισμένος τύπος για τα περισσότερα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. |
| 10W-40 | Κινητήρες προηγούμενης γενιάς ή αυτοκίνητα με αρκετά χιλιόμετρα. |
| 15W-50 / 20W-50 | Παλιά αυτοκίνητα (classic cars) ή κινητήρες με μεγάλη φθορά. |
Οι αριθμοί δείχνουν το ιξώδες, αλλά οι εγκρίσεις του κατασκευαστή είναι εξίσου σημαντικές. Μην αλλάζετε ιξώδες «επειδή το πρότεινε κάποιος». Ένας κινητήρας σχεδιάζεται με συγκεκριμένες ανοχές και απαιτήσεις λίπανσης. Το σωστό λάδι δεν είναι θέμα γνώμης, αλλά προδιαγραφής.
Η Χρυσή Συμβουλή
Δεν χρειάζεται να γίνετε χημικοί για να επιλέξετε λάδι. Η απάντηση βρίσκεται πάντα στο Εγχειρίδιο Κατασκευαστή (Owner's Manual) του αυτοκινήτου σας. Οι κατασκευαστές έχουν ξοδέψει χιλιάδες ώρες δοκιμών για να καταλήξουν στον ιδανικό συνδυασμό αριθμών για το δικό σας μοτέρ. Η παραβίαση αυτών των προδιαγραφών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση καυσίμου ή, στη χειρότερη περίπτωση, σε σοβαρή μηχανική βλάβη.
Οι διαφημίσεις είναι αναγκαίες για να συνεχίσει η εφαρμογή να είναι ΔΩΡΕΑΝ για τους μαθητές!