Τι αλλάζει στον ΚΟΚ το 2026; Αναλυτικός Πίνακας με τα Νέα Πρόστιμα και το Όριο των 30 km/h

Η πιο χαρακτηριστική τομή που φέρνει ο νέος Κ.Ο.Κ., σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026, είναι η θέσπιση του ορίου των 30 km/h ως βασικού κανόνα για την κυκλοφορία οχημάτων μέσα σε κατοικημένες περιοχές.

Η μείωση του ορίου από τα 50 km/h στα 30 km/h

Στο γενικό αστικό δίκτυο, δηλαδή σε δρόμους μέσα στην πόλη με μία ή δύο κατευθύνσεις και μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, το όριο ταχύτητας είναι 30 km/h.
Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα που στήριξαν τη σχετική νομοθεσία, η πιθανότητα επιβίωσης ενός πεζού σε σύγκρουση με όχημα που κινείται με 30 km/h ξεπερνά το 90%, ενώ μειώνεται δραστικά κάτω από το 50% όταν η ταχύτητα φτάνει τα 50 km/h. Παράλληλα, η χαμηλότερη ταχύτητα συμβάλλει στη μείωση του θορύβου και των ρύπων, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής και καθιστώντας το αστικό περιβάλλον πιο ασφαλές και φιλικό για πεζούς και ποδηλάτες.

Όριο ταχύτητας 50 km/h στην πόλη – Εξαιρέσεις

Ο νομοθέτης προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ώστε να διατηρείται η ομαλή κυκλοφορία στους βασικούς οδικούς άξονες των πόλεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το όριο ταχύτητας παραμένει στα 50 km/h.
Που ισχύει το όριο των 50 km/h:
Το όριο εφαρμόζεται σε αστικούς δρόμους με αυξημένη χωρητικότητα και καλύτερα γεωμετρικά χαρακτηριστικά, όπως:

• Μεγάλοι κεντρικοί δρόμοι
• Μονόδρομοι με δύο ή περισσότερες λωρίδες
• Δρόμοι διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα
• Δρόμοι με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση, ακόμη και χωρίς διαχωριστικό

Κατηγοριοποίηση Παραβάσεων και Βασικά Πρόστιμα

Οι παραβάσεις χωρίζονται σε 5 βασικές κατηγορίες (Ε1, Ε2, Ε3, Ε4, Σ) ανάλογα με την επικινδυνότητά τους. Κάθε κατηγορία (πλην των Ε4 και Σ) χωρίζεται σε δύο υποκατηγορίες: Α (μόνο πρόστιμο) και Β (πρόστιμο + διοικητικό μέτρο αφαίρεσης).

• Κατηγορία Ε1-Α: Πρόστιμο 30€
• Κατηγορία Ε1-Β: Πρόστιμο 30€ + Αφαίρεση άδειας οδήγησης για 10 ημέρες
• Κατηγορία Ε2-Α: Πρόστιμο 150€
• Κατηγορία Ε2-Β: Πρόστιμο 150€ + Αφαίρεση άδειας οδήγησης για 20 ημέρες
• Κατηγορία Ε3-Α: Πρόστιμο 350€
• Κατηγορία Ε3-Β: Πρόστιμο 350€ + Αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας (πινακίδες) για 30 ημέρες
• Κατηγορία Ε4: Αφορά παραβάσεις με ιδιαίτερες επιπτώσεις για την οδική ασφάλεια. Τα πρόστιμα και τα μέτρα είναι πολύ υψηλότερα και ορίζονται ειδικά στο εκάστοτε άρθρο.
• Κατηγορία Σ (Αντικοινωνική Οδική Συμπεριφορά): Επιβάλλεται επιπρόσθετα 40 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης, πέραν της βασικής ποινής

Παραβάσεις και Πρόστιμα για την Ταχύτητα

Η υπέρβαση των ορίων ταχύτητας παραμένει η συχνότερα βεβαιωμένη παράβαση στην Ελλάδα. Ο Νόμος 5209/2025 εισάγει μια αυστηρή διαβάθμιση των προστίμων, τα οποία πλέον συνδέονται άμεσα με το ποσοστό υπέρβασης της ταχύτητας και τη συχνότητα επανάληψης της παράβασης.

• Υπέρβαση έως 20 χλμ/ώρα: Κατηγορία Ε2-Α (Πρόστιμο 150€)
• Υπέρβαση πάνω από 21 έως 30 χλμ/ώρα: Κατηγορία Ε2-Β (Πρόστιμο 150€ + 20 ημέρες αφαίρεση διπλώματος)
• Υπέρβαση πάνω από 31 έως 50 χλμ/ώρα: Κατηγορία Ε3-Β (Πρόστιμο 350€ + 30 ημέρες αφαίρεση διπλώματος & πινακίδων)
• Κίνηση με υπερβολική ταχύτητα ανεξαρτήτως ορίου:
  • Πάνω από 150 χλμ/ώρα σε αυτοκινητόδρομο Κατηγορία Ε3-Β
  • Πάνω από 130 χλμ/ώρα σε οδό ταχείας κυκλοφορίας Κατηγορία Ε3-Β
  • Πάνω από 120 χλμ/ώρα στο υπόλοιπο δίκτυο Κατηγορία Ε3-Β
• Υπέρβαση πάνω από 50 χλμ/ώρα: Κατηγορία Ε4 Πρόστιμο 700€ + επιτόπου αφαίρεση άδειας οδήγησης για 60 ημέρες
• Οδήγηση με ταχύτητα άνω των 200 χλμ/ώρα: Κατηγορία Ε4 Πρόστιμο 2.000€ + επιτόπου αφαίρεση άδειας οδήγησης για 1 έτος
• Αδικαιολόγητα βραδεία πορεία (κάτω από το ελάχιστο όριο): Κατηγορία Ε1-Α (Πρόστιμο 30€)

Υποτροπή - Επανάληψη Παραβάσεων

Ως υποτροπή ορίζεται η διάπραξη της ίδιας παράβασης μέσα σε διάστημα πέντε (5) ετών. Ειδικά για τις σοβαρές παραβάσεις ταχύτητας, το σύστημα είναι εξαιρετικά αυστηρό:
Για υπέρβαση ορίου κατά 50 χλμ/ώρα και άνω:

• 2η φορά σε 5 έτη: Πρόστιμο 1.000€ + αφαίρεση άδειας οδήγησης για 180 ημέρες
• 3η φορά (και κάθε επόμενη) σε 5 έτη: Πρόστιμο 2.000€ + αφαίρεση άδειας οδήγησης για 1 έτος

• 2η φορά σε 5 έτη: Πρόστιμο 4.000€ + αφαίρεση άδειας οδήγησης για 2 έτη
• 3η φορά (και κάθε επόμενη) σε 5 έτη: Πρόστιμο 8.000€ + αφαίρεση άδειας οδήγησης για 4 έτη

Ζώνη Ασφαλείας και Προστατευτικό Κράνος

Η χρήση τους είναι αυστηρά υποχρεωτική και οι ποινές κατανέμονται ως εξής:

• Οδηγός χωρίς ζώνη, χωρίς κράνος ή χωρίς ειδικά μέσα συγκράτησης παιδιών: Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β. Επιβάλλεται πρόστιμο 350€ και αφαίρεση άδειας οδήγησης και πινακίδων για 30 ημέρες.
• Επιβάτης χωρίς ζώνη: Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α. Επιβάλλεται πρόστιμο 150€.
• Συνεπιβάτης χωρίς κράνος: Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Α. Επιβάλλεται πρόστιμο 350€
• Υποτροπή: Αν ο οδηγός διαπράξει ξανά την ίδια παράβαση (για ζώνη, κράνος ή παιδικά καθίσματα) μέσα σε διάστημα 5 ετών, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000€ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 180 ημέρες.

Παραβίαση Ερυθρού Σηματοδότη και STOP

• Ερυθρός Σηματοδότης: Η παραβίαση κόκκινου φαναριού κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4. Επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 700€ και επιτόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.
• STOP (Ρ-2): Η μη συμμόρφωση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β. Επιβάλλεται πρόστιμο 350€ και αφαίρεση διπλώματος/πινακίδων για 30 ημέρες. Αν όμως η παραβίαση του STOP έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση τροχαίου ατυχήματος, η παράβαση ανεβαίνει στην κατηγορία Ε4 (700€ πρόστιμο και 60 ημέρες αφαίρεση διπλώματος).
• Υποτροπή: Στη 2η παράβαση εντός 5 ετών, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000€ και αφαίρεση διπλώματος για 180 ημέρες. Αν όμως υπάρξει δεύτερη παράβαση με πρόκληση τροχαίου, το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 2.000€ και η άδεια αφαιρείται για 4 έτη.

Χρήση Κινητού Τηλεφώνου εν κινήσει

Η χρήση επιτρέπεται μόνο όταν το κινητό είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή ακρόαση ή με ασύρματο ακουστικό (Bluetooth).

• Βασική Ποινή: Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β. Επιβάλλεται πρόστιμο 350€ και αφαίρεση διπλώματος/πινακίδων για 30 ημέρες.
• Υποτροπή: Στη 2η παράβαση εντός 5 ετών, το πρόστιμο είναι 1.000€ και η αφαίρεση διπλώματος 180 ημέρες. Αν στη 2η φορά προκληθεί ατύχημα, το πρόστιμο πάει στα 2.000€ και η αφαίρεση διπλώματος στα 4 έτη.

Οδήγηση υπό την Επήρεια Αλκοόλ και Ουσιών

Εδώ τα πράγματα γίνονται κλιμακωτά πιο αυστηρά:

• 0,50 - 0,80 g/l (αίμα) ή 0,25 - 0,40 mg/l (εκπνοή): Κατηγορία Ε3-Β. (Πρόστιμο 350€ και αφαίρεση για 30 ημέρες)
• Άνω των 0,80 - 1,10 g/l (αίμα) ή 0,40 - 0,60 mg/l (εκπνοή): Κατηγορία Ε4. Πρόστιμο 700€ και επιτόπου αφαίρεση άδειας οδήγησης για 90 ημέρες
• Άνω του 1,10 g/l (αίμα) ή 0,60 mg/l (εκπνοή): Κατηγορία Ε4. Φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών, πρόστιμο 1.200€ και αφαίρεση διπλώματος/πινακίδων για 180 ημέρες
• Τοξικές Ουσίες/Φάρμακα: Φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών, χρηματική ποινή τουλάχιστον 200€ και αφαίρεση άδειας για 3 έως 6 μήνες (από το δικαστήριο).
• Υποτροπή: Για τα χαμηλά όρια αλκοόλ (2η φορά σε 5 έτη), επιβάλλεται πρόστιμο 1.000€ και 180 ημέρες αφαίρεση. Για τα υψηλότερα όρια (άνω του 1,10 g/l) ή τα ναρκωτικά, το πρόστιμο πάει στα 2.000€ και η αφαίρεση της άδειας οδήγησης φτάνει τα 7 έτη.

Στάθμευση σε θέσεις ΑμεΑ και Ράμπες

Ο σεβασμός στα ΑμεΑ είναι απόλυτη προτεραιότητα. Η στάθμευση σε ράμπα διάβασης ΑμεΑ, σε ειδικούς χώρους στάθμευσης ΑμεΑ ή σε χώρους συγκεκριμένου οχήματος ΑμεΑ απαγορεύεται αυστηρά.

P-71

Χώρος στάθμευσης αποκλειστικά για οχήματα "ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ)" ύστερα από ειδική άδεια.

P-72

Χώρος στάθμευσης αποκλειστικά για συγκεκριμένο όχημα "ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ)", ύστερα από ειδική άδεια και με αριθμό κυκλοφορίας.

• Βασική Ποινή: Κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Β (150€ και 20 μέρες δίπλωμα) αλλά και στην κατηγορία Σ (Αντικοινωνική Συμπεριφορά), που προσθέτει 40 ημέρες αφαίρεση διπλώματος. Επιπλέον, αφαιρούνται τα στοιχεία κυκλοφορίας (πινακίδες) για 70 ημέρες.
• Υποτροπή: Στη 2η παράβαση εντός 5 ετών, επιβάλλεται πρόστιμο 1000€ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 180 ημέρες και 2.000€ στη 2η Υποτροπή.

Λεωφορειολωρίδες και Ταξί

Η κίνηση σε λεωφορειολωρίδες (Πινακίδα Ρ-67) τιμωρείται αυστηρά (Κατηγορία Ε1-Α και Σ). ο νέος κώδικας απαγορεύει ρητά την κίνηση των ταξί στις λεωφορειολωρίδες. Το πρόστιμο για την παραβίαση της λεωφορειολωρίδας ορίζεται στα 150€. Όμως υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις για τα Ταξί:

• Επιτρέπεται η σύντομη στάση σε λεωφορειολωρίδες (για χρόνο που δεν υπερβαίνει τα 30 δευτερόλεπτα) μόνο για επιβίβαση/αποβίβαση πελατών.
• Η αποβίβαση πρέπει να γίνεται πίσω από τα λεωφορεία και χωρίς να παρακωλύεται η κυκλοφορία τους.
• Τα Ταξί μηδενικών ρύπων, καθώς και τα Ταξί που μεταφέρουν άτομα με αναπηρία (Ειδικής Μίσθωσης ΑμεΑ), επιτρέπεται να κυκλοφορούν ελεύθερα στις λεωφορειολωρίδες (όταν είναι έμφορτα).
• Τέλος, οι οδηγοί Ταξί εξαιρούνται από το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης άδειας οδήγησης σε περίπτωση παραβίασης της πινακίδας Ρ-67 (λεωφορειολωρίδας).

P-67

Αποκλειστική διέλευση Λεωφορείων ή Τρόλλεϋ.

Τροχαία Ατυχήματα & Επικίνδυνη Οδήγηση

Στον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Νόμος 5209/2025), ο νομοθέτης προβλέπει αυστηρές ποινικές κυρώσεις (φυλάκιση, κάθειρξη, χρηματικές ποινές από το δικαστήριο), πέραν των διοικητικών προστίμων, για τις πιο σοβαρές παραβάσεις που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή ή υποδηλώνουν δόλο.

• Εγκατάλειψη Τροχαίου χωρίς τραυματισμό (υλικές ζημιές): Τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως έξι (6) μήνες ή χρηματική ποινή.
• Εγκατάλειψη Τροχαίου με τραυματισμό ή θάνατο: Τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Αν όμως από την εγκατάλειψη ο παθών περιέλθει σε κίνδυνο ζωής επιβάλλεται κάθειρξη έως έξι (6) ετών, αν επέλθει βαριά σωματική βλάβη κάθειρξη έως δέκα (10) ετών, και αν επέλθει θάνατος κάθειρξη έως είκοσι (20) ετών.
• Επικίνδυνη Οδήγηση (Πρόκληση ατυχήματος με βαριά βλάβη ή θάνατο): Εάν προκληθεί σοβαρό ατύχημα λόγω παραβίασης STOP, παραβίασης κόκκινου σηματοδότη, χρήσης κινητού τηλεφώνου, μη χρήσης κράνους/ζώνης, οδήγησης χωρίς δίπλωμα, διεξαγωγής αυτοσχέδιων αγώνων, ή παράνομης αναστροφής σε αυτοκινητόδρομο, επιβάλλονται οι βαρύτατες ποινές του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα.