Target Fixation: Τι είναι και πως να το αποφύγετε στην οδήγηση

Τι είναι το Target Fixation;

Με απλά λόγια, το Target Fixation είναι η τάση του ανθρώπου να κατευθύνει το όχημά του ακριβώς εκεί που κοιτάζει.

Ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να συντονίζει τις κινήσεις των χεριών με τα μάτια. Αν εστιάσετε έντονα σε ένα αντικείμενο (ένα εμπόδιο, έναν τοίχο ή ένα άλλο αυτοκίνητο), το σώμα σας θα στρίψει ασυνείδητα το τιμόνι προς αυτή την κατεύθυνση.

Γιατί συμβαίνει;

Πρόκειται για έναν μηχανισμό επιβίωσης που εξελίχθηκε για άλλες συνθήκες, αλλά στον δρόμο λειτουργεί εναντίον μας. Όταν νιώθουμε κίνδυνο, το βλέμμα μας «κλειδώνει» πάνω στην απειλή. Ο εγκέφαλος προσπαθεί να επεξεργαστεί τον κίνδυνο, αλλά ξεχνά να δώσει την εντολή για την αποφυγή του.
Στην οδήγηση, αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο:

1. Βλέπετε ένα εμπόδιο.
2. Πανικοβάλλεστε και το κοιτάτε επίμονα.
3. Το σώμα σας οδηγεί το αυτοκίνητο προς τα εκεί.
4. Ο κίνδυνος μεγαλώνει, εσείς κοιτάτε ακόμα πιο έντονα, και η σύγκρουση γίνεται αναπόφευκτη.

Που είναι πιο επικίνδυνο;

Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται κυρίως σε τρεις περιπτώσεις:

• Στις στροφές: Αν αντί να κοιτάτε την έξοδο της στροφής, κοιτάτε το χαντάκι ή το διάζωμα, το αυτοκίνητο θα αρχίσει να βγαίνει από την πορεία του.
• Στην αποφυγή εμποδίου: Όταν κάτι εμφανιστεί ξαφνικά μπροστά σας, το ένστικτό σας λέει να κοιτάξετε το αντικείμενο. Αν το κάνετε, θα πέσετε πάνω του.
• Σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας: Τη νύχτα, οι οδηγοί τείνουν να προσκολλώνται με το βλέμμα στα φώτα του προπορευόμενου οχήματος, ακολουθώντας το τυφλά χωρίς να αξιολογούν τον δρόμο μπροστά τους, ακόμα και σε λάθος κινήσεις.

Πως να το νικήσετε: Ο κανόνας του «Κοιτάζω εκεί που θέλω να πάω»

Η λύση είναι απλή στη θεωρία, αλλά απαιτεί εξάσκηση στην πράξη: Μην κοιτάτε το πρόβλημα, κοιτάξτε τη λύση.

• Εστιάστε στο κενό
Αν ένα αυτοκίνητο φρενάρει απότομα μπροστά σας, μην κοιτάτε τον προφυλακτήρα του. Κοιτάξτε τη διπλανή λωρίδα ή τον χώρο διαφυγής. Ο εγκέφαλος θα καθοδηγήσει τα χέρια σας προς το κενό.
• Στις στροφές, κοιτάξτε μακριά
Μην κοιτάτε το καπό του αυτοκινήτου σας ή την άκρη του δρόμου μπροστά από τις ρόδες. Στρέψτε το βλέμμα σας εκεί που τελειώνει η στροφή. Αυτό θα κάνει την οδήγησή σας πιο ομαλή και ασφαλή.
• Εκπαιδεύστε την περιφερειακή σας όραση
Μάθετε να αντιλαμβάνεστε τα εμπόδια με την περιφερειακή σας όραση, ενώ το κεντρικό σας βλέμμα παραμένει στην πορεία που θέλετε να ακολουθήσετε.

Συνοπτικές Συμβουλές

• Το αυτοκίνητο πάει εκεί που κοιτάτε – ελέγξτε πρώτα το βλέμμα σας.
• Σε κίνδυνο, αναζητήστε πρώτα τον χώρο διαφυγής.
• Στις στροφές, κοιτάξτε πάντα την έξοδο, όχι το εμπόδιο.
• Αν νιώσετε πανικό, σηκώστε το βλέμμα πιο μακριά, βοηθά άμεσα στον έλεγχο.

Το Target Fixation είναι ο λόγος που πολλοί οδηγοί συγκρούονται με σταματημένα οχήματα οδικής βοήθειας στην άκρη του δρόμου, παρόλο που έχουν άφθονο χώρο να περάσουν. Η συνειδητή προσπάθεια να κατευθύνουμε το βλέμμα μας εκεί που θέλουμε να πάμε και όχι εκεί που φοβόμαστε ότι θα πάμε, είναι η διαφορά μεταξύ ενός ατυχήματος και μιας ασφαλούς αποφυγής.